Brezhoneg

Pesketa ha bageal da bourmen e Bro Gerne

Ar sindikad kemmesk « Pesketa ha bageal da bourmen e bro Gerne » (Pêche et plaisance de Cornouaille) zo anezhañ dibaoe ar 1añ a viz Genver 2018. Ur benveg boutin eo e servij ar porzhioù-mor. A-bep seurt palioù zo dezhañ evit an dek bloaz da zont.

Bodet eo er sindikad kemmesk, « Pesketa ha bageal da bourmen e bro Gerne » e anv, Kuzul Departamant Penn ar Bed, Rannvro Breizh, Kumuniezh tolpad-kêrioù Konkerne (Concarneau Cornouaille Agglomération), Kumuniezh kumunioù Bro Vigoudenn ar Su (Communautés de communes du Pays Bigouden Sud) hag ar C'hap Sizhun (Communauté de Communes Cap Sizun - Pointe du Raz), ha Kumuniezh Douarnenez (Douarnenez Communauté). Krouet eo bet hennezh evit un dra : lakaat ar seizh porzh-mor pesketa ha bageal e bro Gerne da genlabourat.

En ur voest voutin eo bet lakaet arc'hant an holl izili-se a-benn diorenn ar porzhioù-mor war hir-amzer, gant palioù resis hag ur budjed. Labourioù bras zo bet raktreset, a-drugarez d'ur yalc'had a 80 milion a euroioù war dek vloaz (60 milion a euroioù evit ar pesketaerezh hag 20 milion evit ar bageal).

A-benn sikour bro Gerne da zerc'hel e lañs e bed ar pesketaerezh fresk e Frañs, ur c'hevrad a dileurierezh servij publik zo bet sinet etre izili ar sindikad hag ur c'horvoer hepken : Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Penn-rannvro Breizh Kornog - Kemper (Chambre de commerce et d’industrie métropolitaine Bretagne Ouest - Quimper - CCIMBO). Evit ar pesketaerezh e vo ar CCIMBO ar c'hendivizer nemetañ. A-drugarez d'ur budjed boutin brasoc'h evit araok e c'hallo ar sindikad kemmesk kinnig muioc'h a servijoù evit an dud a vor, dre ar CCIMBO gant ur program emellout a bado eizh vloaz (2018-2025). 15 milion a euroioù a vo roet gant ar sindikad d'ar CCIMBO, e-touesk ur budjed hollek a 28,6 milion a euroioù, evit kas da benn labourioù nevesaat er porzhioù, er servijoù ha modernaat an argerzhioù.

Cheñchamant zo ivez evit ar bageal da bourmen. Departamant Penn ar Bed a oa perc'henn war un nebeut fesoù ha kevradoù er porzhioù-mor. E-barzh tri anezhe e oa deuet fin ar c'hevradoù-se (Leskonil, Gwaien hag ar Gelveneg-Lechiagad), setu int bet kemeret e-karg gant ar sindikad kemmesk a-benn neuze, e-giz e porzh-mor Douarnenez ha Sant-Gwenole ivez. N'eus ket 'met porzh bageal Loctudi – Enez Tudi hag a zo meret dre aotreadurioù c'hoazh. Pal ar sindikad eo merañ e-unan ar seizh porzh pesketa-bageal kernevad. En ur harpañ ouzh levr glas ar bageal, c'hoant zo gant tud ar sindikad kemmesk diorenn ar bageal da bourmen er porzhioù-se dre grouiñ ur rouedad etre ar re-se gant servijoù ha reolennoù boutin dezhe. A-benn reiñ nerzh d'al lec'hioù-mor-se.

Ar sindikad kemmesk a zo karget da ober war-dro al labourioù bras er porzhioù-mor ivez. C'hoazh e rae hennezh war-dro o c'hempenn. Ar bloaz-mañ, emeur o echuiñ labourioù war kal ar Rosmeur (evit 1 milion a euroioù) hag e ti kapitenn ar porzh (evit 90 000 a euroioù), e Douarnenez. Memes mod e Sant Gwenole hag er Gelveneg e-lec'h ma echuer nevesaat tier kapitenn ar porzh.

Mots clés

Nouvel outil mutualisé au service des ports de pêche- plaisance de Cornouaille, le syndicat mixte « Pêche et Plaisance de Cornouaille » est opérationnel depuis le 1er janvier 2018. Tour d’horizon de ses objectifs pour les dix prochaines années.

Vidéo disponible en français :

Ports de pêche

langue bretonne

Rentrée scolaire (distro-skol)

Chacun fait sa rentrée (distro-skol) à un moment ou à un autre. Il y a toujours une fin aux vacances (ar vakañsoù) ; sinon, cela s'appelle la retraite (al leve) !

Pour les tout-petits, la première rentrée est très importante (pouezus-tre). Ils doivent tout d'abord se décrocher (diskregiñ diouzh) de leurs parents et faire leurs premiers pas (o c'hammedoù kentañ) dans une nouvelle classe. Respecter les règles communes (ar reolennoù boutin) et obéir (sujañ da) à l'enseignant-e n'est pas toujours chose facile pour ces bouts de chou (ar moused) ! Certains pleurent et ne veulent plus revenir (distreiñ da) à l'école ; d'autres y sont tout de suite à l'aise (en o bleud).

Le travail premier de l'enseignant-e (ar skolaer-ez) est d'abord de leur apprendre à bien parler. Et à parler breton, pour l'enseignant-e bilingue. Il est très important de glisser (silañ) très tôt du breton au creux de leur oreille (ba pleg o skouarn). Plus tôt ils entendront cette langue (ar yezh), plus tôt ils la parleront, la liront et l'écriront par la suite.

Autrefois, les enfants (ar vugale) allaient à l'école à l'âge de 5 ans, sans savoir un mot (un poz) de français bien souvent, sauf « oui » et « non » peut-être. On leur défendait (ober an difenn da) de parler breton en classe, alors qu'on les incite (broudañ) à le faire à tout prix (kousto pe gousto) aujourd'hui. L'enseignant doit avoir beaucoup de volonté (youl) et d'imagination (ijin), afin d'engager (enrollañ) ses élèves dans des projets (raktresoù) en breton.